Aambeien, ook wel hemorroïden of speen genoemd, zijn een veelvoorkomende klacht.1

Wie heeft aambeien?

wie-heeft-aambeien1 wie-heeft-aambeien2

In de anus zitten er zwellichamen of sponsachtige structuren met kleine bloedvaatjes : de anale kussentjes. Deze zorgen er mee voor dat de anus goed afsluit.2,3

Iedereen heeft anale kussentjes. Ze maken deel uit van de normale anatomie.

Door verhoogde doorbloeding of verandering in het ondersteunende bindweefsel, kunnen deze kussentjes zwellen, vergroten, verzakken en zelfs uitpuilen. Dit kan hinderlijk zijn.3

Een aambei is  een abnormale verzakking en vergroting van de normale anale kussentjes, die klachten veroorzaakt.3 Bijna 40% van de bevolking heeft wel eens last van aambeien.1

Risicofactoren voor aambeien

Men weet niet goed wat de oorzaak is van aambeien. Meestal neemt men aan dat een verhoogde druk in de onderbuik een rol speelt, bijvoorbeeld bij constipatie en langdurig persen tijdens de stoelgang.De kans op aambeien neemt ook toe tijdens de zwangerschap en op oudere leeftijd.4 Over de rol van voeding, zoals een vezelarm dieet, gekruide spijzen en alcohol, of van overgewicht in het ontstaan van aambeien, zijn de gegevens niet eenduidig.3,4 Eenmaal men last heeft van aambeien, kan harde stoelgang de klachten wel verergeren.5

Volgens sommigen is beweging en een actieve levensstijl goed om aambeien te voorkomen, maar kunnen bepaalde activiteiten het uitpuilen van aambeien wel in de hand werken, zoals bijvoorbeeld fietsen, paardrijden, gewichtheffen en langdurig zitten.6 In een andere studie vond echter het omgekeerde, met name dat een sedentaire levensstijl het risico op aambeien vermindert.7
Het is dus moeilijk om op basis van de huidige kennis concrete aanbevelingen te doen.

Wat zijn aambeien8

Aan het einde van de endeldarm bevinden zich zwellichamen of “anale kussentjes” die de anus beschermen en zorgen dat deze goed gesloten blijft.3,8 Ook houden ze vocht en slijm vast, waardoor ontlasting niet uit de anus kan lekken.9

Door verhoogde doorbloeding of verandering in het ondersteunende bindweefsel, kunnen de kussentjes zwellen, vergroten, verzakken en zelfs uitpuilen.3 Dit noemt men aambeien, hemorroïden of het speen.

Aambeien kunnen een jeukend, branderig gevoel veroorzaken rond de anus, vooral direct voor en na de ontlasting. Soms kunnen de aambeien bloeden tijdens de stoelgang en kunnen er ontstekingen optreden.3,8

De symptomen van aambeien zijn echter niet altijd eenvoudig herkenbaar.8 Daarbij kunnen klachten op diverse manieren ontstaan. Men denkt dat overmatig persen tijdens de stoelgang, vezelarm voedsel en constipatie mogelijke oorzaken zijn, maar de gegevens hierover zijn niet altijd eenduidig.3,8 De kans op aambeien neemt ook toe tijdens de zwangerschap, en op oudere leeftijd.3

Aambeien komen in verschillende vormen voor, waarbij iedere vorm weer andere mogelijke klachten met zich mee kan brengen. Gewoonlijk worden aambeien ingedeeld naargelang de plaats van oorsprong en de ernst.3,9

Inwendige aambeien worden gevormd uit anale kussentjes die zich bevinden in het anale kanaal en ze zijn bedekt met slijmvlies.10 Uitwendige aambeien bevinden zich in en rond de anus en zijn bedekt met huid.10

Inwendige aambeien

inwendige-aambeien

Aambeien hoeven niet altijd voor pijnklachten te zorgen. Inwendige aambeien zijn gewoonlijk pijnloos.9 De aanwezigheid van helderrood bloed op de ontlasting of bloedverlies meteen na de stoelgang is vaak de eerste aanwijzing.8

Meer informatie over inwendige aambeien

Uitwendige aambeien

Deze variant leidt vaker tot pijnklachten, zowel bij de stoelgang als in het dagelijks leven.2 Aanhoudende jeuk, uitstulpingen rond de anus en pijn bij de ontlasting zijn de meest herkenbare symptomen van uitwendige aambeien.3,9 Soms treedt een plotse felle pijn op wanneer zich een bloedklonter vorm in een bestaande uitstulping.2 Gelukkig kunnen ook uitwendige aambeien goed behandeld worden.

Meer informatie over uitwendige aambeien

Bloedende aambeien

inwendige-aambeien
We spreken meestal van bloedende aambeien3,9 wanneer inwendige of uitwendige aambeien tijdens de stoelgang beginnen te bloeden. Bij grote of ernstig geïrriteerde aambeien is bloedverlies echter ook op andere momenten mogelijk.

Meer informatie over bloedende aambeien

Referenties:

  1. Riss S, Weiser FA, Schwameis K, Riss T, Mittlbock M, Steiner G, Stift A. The prevalence of hemorrhoids in adults. Int J Colorectal Dis 2012;27:215-220.
  2. Schubert MC, Sridhar S, Schade RR, Wexner SD. What every gastroenterologist needs to know about common anorectal disorders. World J Gastroenterol 2009;15:3201-3209.
  3. Lohsiriwat V. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management. World J Gastroenterol 2012;18:2009-2017.
  4. Lohsiriwat V. Treatment of hemorrhoids: A coloproctologist’s view. World J Gastroenterol 2015;21:9245-9252.
  5. Duggan JM & Duggan AE. Haemorrhoids. In: The epidemiology of alimentary diseases. Ed: Springer Dordrecht 2006, pp. 133-136.
  6. Yang HK. In: Hemorrhoids. Ed: Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2014, pp.  22-24.
  7. Peery AF, Sandler RS, Galanko JA, Bresalier RS, Figueiredo JC, Ahnen DJ, Barry EL, Baron JA. Risk Factors for Hemorrhoids on Screening Colonoscopy. PLoS One 2015;10:e0139100.
  8. Janssen L.W. Consensus hemorroïden. Ned Tijdschr Geneeskd 1994;138:2106-2109.
  9. Sanchez C, Chinn BT. Hemorrhoids. Clin Colon Rectal Surg 2011;24:5-13.
  10. Villalba H, Abbas MA. Hemorrhoids: modern remedies for an ancient disease. Perm J 2007;11:74-76.